POWSTANIE WARSZAWSKIE 70 ROCZNICA

Pamiętna data: 1 sierpnia 1944…

Pamiętna godzina ”W”…

A przede wszystkim ludzie, którzy z odwagą i miłością do Ojczyzny wyszli naprzeciw wrogowi.

powstanie

Pragnienie wyzwolenia stolicy spod niemieckiej okupacji, która trwała już 5 lat, próba ratowania powojennej suwerenności, przedwojennego kształtu granicy wschodniej, poprzez odtworzenie w stolicy Polski legalnych władz państwowych. Te wszystkie czynniki sprawiły, że Polacy postanowili wziąć sprawy w swoje ręce.

Jak to przebiegało?

Armia Czerwona szła w kierunku Warszawy…

29 lipca Związek Patriotów Polskich przez radio moskiewskie zaczął nawoływać do powstania przeciw siłom niemieckim.

1 sierpnia 1944 generał Tadeusz Bór Komorowski wydał rozkaz Armii Krajowej, by rozpoczęła działania zbrojne i wyzwoliła okupowaną Warszawę z rąk hitlerowców.

Pięćdziesiąt tysięcy częściowo wyszkolonych i uzbrojonych żołnierzy, wolontariusze, w tym kobiety oraz dzieci rozpoczęła zajmować strategiczne pozycje w mieście. W tym czasie Armia Krajowa osiągnęła kilka sukcesów, szczęśliwa, pełna radości nie podejrzewała jednak, iż przez kolejne czterdzieści cztery dni będzie musiała radzić sobie w walce z wrogiem.

Armia Czerwona tylko obserwowała z drugiego brzegu Wisły jak Niemcy powoli odzyskują kontrolę nad miastem, knując kolejny niecny plan.

Niestety powstańcy musieli radzić sobie sami, gdyż nie mogli zbytnio liczyć na swoich sojuszników. Praktycznie nieuzbrojeni powstańcy nie mieli najmniejszych szans walcząc przeciwko wyposażonym w czołgi, granaty, race powietrze etc. siłom niemieckim. Miasto stało się polem bitwy, a powstańców pozostawało coraz mniej. Niemcy okazali swoją bezwzględność dokonując egzekucji na trzydziestu tysiącach cywili podczas operacji zwanej masakrą na Woli mając na celu złamanie polskiego ducha walki. Takie działanie okazało się jednak nie wpływać na dalsze zaangażowanie powstańców. Siły niemieckie jednak również się nie poddawały.

Jednak po 63 dniach walk w strachu i lęku, lecz z powstańczą odwagą i wytrwałością, powstanie warszawskie zostało krwawo stłumione. Zarówno strona niemiecka jak i polska poniosły ogromne straty. Poległo i zostało rannych wiele tysięcy Polaków.

W ramach ukarania powstańców, Hitler nakazał zrównać Warszawę z ziemią: systematycznie burzono ją budynek po budynku, a szczególną wagę przykładano do zniszczenia obiektów związanych z polską kulturą.

Miasto obrócone w ruinę

Według raportów o stratach po dodaniu zniszczeń w okresie przedpowstaniowym, w trakcie powstania oraz popowstaniowym Lewobrzeżna Warszawa ucierpiała w ok. 84%. Jeżeli przyjąć szacunek dla całego miasta z Pragą włącznie, to wynosił on 65%.

Ze względu na prawie doszczętne wyburzenie zabudowy łatwiej jest podać to co się zachowało, a mianowicie trzy kościoły na Krakowskim Przedmieściu: Wizytek, Karmelitów i Bernardynów oraz gmach Prezydium Rady Ministrów, pałac Radziwiłłów, zamek Ujazdowski i pałacowe pawilony Łazienek, a także XVIII-to wieczne wnętrza pałacu na wodzie zniszczono całkowicie. Główne obiekty, które uległy zniszczeniu to Zamek Królewski, Katedra Warszawska, Pałac Karasińskich i wiele innych.

Warto również zaznaczyć, iż wśród ogromnych strat dla Narodu Polskiego znajduje się dorobek polskich pisarzy. Książki Polskie były wywożone oraz niszczone.

Budowa nowej Stolicy

Odbudowa Warszawy była jednym  z największych światowych projektów architektonicznych tamtych lat.

Odtworzenie doszczętnie zniszczonego miasta zawdzięczamy m.in. dzięki zachowanym pejzażom Canaletta, panoramom miasta, a także mieszkańcom Warszawy. Współtwórcą rekonstrukcji Warszawskiej Starówki był Zbigniew Krawczyński.

Etapy…

W latach 1947-1949 została zrealizowana jedna z największych inicjatyw urbanistycznych- stworzenie Trasy W-Z Trasę W-Z (z tunelem przebitym pod ul. Miodową i Krakowskim Przedmieściem).

W 1953 roku odbudowano Stare Miasto, a następnie Krakowskie Przedmieście i Nowy Świat, a także części ulic Miodowej, Długiej, Senatorskiej oraz placów Teatralnego i Bankowego.

W kolejnych latach wybudowany został Pałac Kultury i Nauki,  który z czasem stał się jednym z symboli ery stalinizmu oraz Stadion Dziesięciolecia.

Ostatnim, lecz jakże znaczącym etapem odbudowy Warszawy, była jak budowa Zamku Królewskiego. Do tego przedsięwzięcia w 1971 roku powołany został specjalny Obywatelski Komitet Odbudowy Zamku Królewskiego za inicjatywą Stanisława Lorentza. Ostateczne zakończenie nastąpiło w 1988.

Niestety niemożliwym było, aby stworzyć Warszawę taką jaka była przed zniszczeniem, dlatego tylko część obiektów nawiązuje do przedwojennej zabudowy. Dzisiejsza Warszawa znacznie różni się od przedwojennej stolicy. Tylko niektóre dzielnice zachowały swój przedwojenny charakter. Obecny kształt urbanistyczny miasta jest całkowicie odmienny od zabudowy sprzed zniszczeń. Również szlaki komunikacyjne biegną w innych kierunkach, a wiele głównych przedwojennych ulic jest dziś ulicami peryferyjnymi. Architektura budynków, które odrestaurowano, lub odbudowano, zazwyczaj jest odmienna od wcześniejszej. Fasady zabytkowych budynków są z reguły oszczędniejsze, stylizowane na inne epoki, same budynki mają często inną liczbę pięter, lub są odbudowane częściowo.

Miasto niestety bezpowrotnie utraciło swój niepowtarzalny charakter, jednak zaangażowanie, zapał oraz wysiłek mieszkańców włożony w odbudowę spowodowało, że zyskało ono nową duszę.

Niestety dwa miesiące krwawych walk nie przyniosły upragnionej wolności, jednak determinacja, odwaga i chęć życia w szczęśliwym miejscu tych wszystkich poległych osób była najlepszym dowodem patriotycznej walki rodaków o Ojczyznę.

Be the first to comment

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Facebook

Google Plus